Pason Kointutunan / Kabar Nopili

Kopisanangan kumaa toinsanan tompinai om tambalut Dusun. Minaanku pohoroo o bolog diti sobaagi do ponimungan di bobolog i pinosurat doid boros Dusun. Alansan oku kumaa do tongotompinai om tangatambalut di kiharo bolog toi ko nokoilo do haro bolog om nunu nopo iri pinosurat id boros Dusun toi ko Kadazan (Tulun Kadai /Tangara) do popoilo doho maya do bolog 'Iso Dusun' diti. Kanou no misokodung do popoingkakat babasaon do id tompok tunturu tu insan tadau, tulun Dusun om woyoboros Dusun nga kotongkop nogi id sompomogunan.  | 

TUTUMANUD

Thursday, January 26, 2012

Kointutunanku sabaagi do tulun Dusun

Iti no kopio o katapatan di posuratonku baino kokomoi do kointutunan ku sabaagi do tulun Dusun. Di nopo di gulu nga' a' oku koilo do mimboros do Dusun, doulu po monurat id boros do Dusun. A' oku pinodusunan di komolohingan tu barasan oku diyolo Malayu mulong pia a' kopio alahis o Malayu diyolo. Gowoi podi, nokoubas oku nodi do mimbolotok id boros do Malayu mantad dit okoro oku po om gisom do nosukod oku. Koiyonon do posorili no kopio i minomungou diyolo dot a' momodusun doho tu Sandakan gia o kinotindohoion dahai ngai'. Kogumuan nopo tulun id sandakan nga malayu ngai' o bansa' do boros di pogibara-barasan diyolo.

Tontok di okoro oku po gisom do nokorikot dot id 17 o tumur ku om, a' oku kopio momoduli ondung koilo oku mimboros do Dusun ko' amu. Poingkukuro di gia tu aiso ih i minongunsub doho do minsingilo iti boros do Dusun. Iyo piya'ddi nga' orotian ku ih kasai nunu o kosondoton soira nopo orongou ku i pibarasan di komolohingan ku goduwo tu Dusun ih gia pimbolotokon diyolo maso do misimbar-simbar do boros. Iti no komoyon do noubas oku ih daa kasai do mamarati boros Dusun dot a' piya koilo do popolombus nunu nopo i poboroson id boros do Dusun.

Insan tadau, di maso Form 5 oku po (2006), om nokobontol oku ot iso karatas do habar do "Borneo Post" id iso o kolinik. Id iso bogian toi upa do karatas habar id boros do Dusun nga, nokito ku iso o liwang do pinsingilaan do boros Dusun i rinoitan do "Manampasi Boros Tokou" ka'. Ogumu tomod botok do Malayu i pinadalin kumaa dot id boros do Dusun. Mantad diri, tuminilombus oku nodi do momoruhang toilaan id boros di kolisihan ku no kopio ti. Haro po o doho'd ralan do suwai do poposima toilaan maya do mokinongou kosolimbahan do boros Dusun. Pininsingilaan ku ngai' o karalan-ralano do mamadawot nunu nopo botok id boros do Dusun om nogi mumbal oku nogi do popoubas iti dila ku do popolombus nunu nopo botok id boros do Dusun. Haro kasai o piro-piro tambalut do ponongkibarasan ku id boros do Dusun maso'dii. Iri no daa kasai i pinogirot o sunduwan ku do momoguno boros Dusun id pibarasan miampai diyolo.

Ogumu tomod i nawayaan ku maso do tuminotos oku kopio do mimboros Dusun kumaa di isai-isai nopo i norubaan ku. Nga' iti nopo pinggisaman diti nga' okon ih ko' komoyon do aiso it opoit-poit i notoguwangan ku. Kosorou oku nogi do nosilapan ku do monimbar ponguhatan di tulun pasal do tadon ku om irak-irakan oku nondo diyolo. Nga' a' oku kolihu i pongingirak diyolo tu irad pondo mintodok do mongirak. Om uhoton oku nogi diyolo do "Dusunan ko di komolohingan nu? Irad pondo sina o karabas-rabaso nu om mindusun-dusun ko ih daa". Om otopot ih bogia dot a' ih nodusunan oku di komolohingan om pinomoloyuan oku ih nogi diyolo. Soira nopo kosorou oku kinaantakan'dii nga oruol no kopio o ginawo ku. Siponuli oku daa i minongirak doho nga naantaban oku'd tugama ku do momonsoi tirad dilo.

Om iti no doho'd kolumbayaan toi kokurangan tu okon ih ko' toririmo nopo dot osorou ku do momoguno iti boros Dusun. Sumonu-monu Malayu o gunoon ku do monongkiboros di sompi' piya ko' tulun Dusun mikuwo'd a' oku monongkoilo ondung koilo nangku iyolo do mimboros Dusun ko' amu. Om ingkaa nogi o kotutukon maso do haro urusan mikuwo'd sompi' ko tulun Dusun. Nunu mah i minomungou doho gisom do nokopomonsoi tirad di? Koiso nopo nga a' oku kopio nokoubas do mimboros Dusun. Koduo nopo nga haro piya toilaan ku do momoguno boros do Dusun id pibarasan nga' okon ih mah abalantas oku. KOihadan ku nopo kopio nga' boros do Malayu no i komoyon do boros do lugu do ginawo ku om okon ih ko' Dusun. Iri no kopio katapatan dit a' no milo dot ilagon. Odoi doho. Iri nogi mah daa o kobosugan ku tu sumonu-monu a' oku nokosorou do popogirot iti pinggisaman ku do paparalom toilaan ku id boros i koupusan ku kopio'dti. Iyo piya'dii nga' polonuton ku nopo iti ginawo ku do monoguwang koluhoion ku do miagal diri miampai do monotos do a' popotolikud iti boros do Dusun.

Haro po iso doho'd karalan-ralano di wagu nogi pinotimpuun ku do momoruhang toilaan id boros Dusun. KOmoyon ku nopo'ddi nga mambasa Buuk Do Kinorohingan (baibol) id boros do Dusun do monikid tadau. Doho'd nopo paantakan do momonsoi tirad dilo nga momoruhang toilaan do kooturan do boros om pongungulud dot ayat i nongkosuratan id saralom do buuk diri. Okon ih mah asanang-sanang do momonsoi miagal diri nga pagarason ku nopo o sunduwan ku do mongilo i kolumison do boros toko' mantad id buuk di kiharo teks do boros dusun di bobos dot anaru (it anaaru nogi kopio). Iri no it iso noo buuk id pomogunan diti i kiharo teks do boros dusun dot irad diri o konoruo dau.

Alansan oku aiso i kolodong doho soira nopo haro i nakabasa iti tuwa do pomusarahan ku pasal boros do Dusun lolobi po i pogialatan di komolohingan i a' nokopuriman do momunsoh iyolo iti boros Dusun. Ogumu nodi sukod wagu dit a' koilo do mimboros Dusun. Pokosusa' no kopio ginawo iri. Nga' okon ih mah kopio sala' di sukod wagu dot a' iyolo koilo do mimboros Dusun. MOLOHING NO PASALAON kangku daa. Haro nogi piro-piro komolohingan di suminiliu mongingia do boros Dusun (Kadazan) id sikul dot osiriba nga pinomoloyuan toi pinoinggorisan kasai diyolo o tangaanak diyolo id walai. Iyolo no kopio i tulun dusun di MINSORUPAI-RUPAI. Okon ih mah paparaat oku di komolohingan dit a' momodusun di tangaanak. Nga paparaat tuu iyolo di taki-aki toko' di laid tu a' momodusun tangaanak? Haro kanto i minomoros do "kurang ajar" oku ti nga' poingkuro ondung songimpasi po i taki-aki di laid om okito nogindo diyolo dot a' ih popotungkus do boros dusun kumaa dot id tangaanak i sinagakon diyolo? (i komolohingan do baino komoyon ku) Nunu mah ot osorou di taki-aki sokiro nopo dot okito diyolo do papatalub do boros dusun i tongo komolohingan baino diti dit a' momodusun tangaanak? Pointantu no dot tumogod iyolo, koii?

Mulong piya haro kanto it a' otulid toi a' kopio opunong id saralom do sinuratan ku diti, sokuri-kuri daa nokosorou oku ih daa kasai do popolombus lugu do pomusarahan ku maya do sinuratan do miagal diti. Haro kanto piro-piro komolohingan di songirak-irak dot okito nopo diyolo it a' opunong toi otulid o ponunurat toi pongungulud dot ayat tumanud do kooturan do boros Dusun(grammar) id suang do sinuratan ku diti. Iti no i tosorou ku: Molohing nopo dit a' momodusun tangaanak dau nga A' KOSORUPAI (KALAYAK) do popotulid iti sinuratan ku. I nopo dit osorupai no kopio do popotulid om popimboros kinosilapan do kooturan do boros mantad do sinuratan ku diti nga' i minomodusun tangaanak om it agayo o iman-imanon do popoingkakat om popotindohoi ningkokoton do boros Dusun.

7 comments:

  1. Tompinai Andreas, kouhup om otumbayaan oku diti sinuratannu. Otopot kopio do MOLOHING TOKOU noh kopio i kitonggungan popotungkus do Dusun kumaa do tokou. Yati i koilo do monurat om moboros Dusun sundung do awu aralom nga nung mogisokodung do monurat, otumbayaan oku do atampasi poh daa iti boros Dusun.

    Kounsikahan om kotoluadan tu minampai koh dahai do hiti.

    ReplyDelete
  2. I Andreas pama o monunuat diti bolog? onddi gima nga nokoinsawat tomod i dusun dau. palado' di tambalut Andreas. Yoho ti nga balajar nogiddi nakabaki.

    ReplyDelete
  3. anonymous... heheh maan toomod bo ri..pounsikou tu minambasa...

    ReplyDelete
  4. Kopisanangan kuma di Andreas ...ponsikou tagayo kuma diya tu monunuat diti blog...obuli oku nodi misingiloh boros do dusun mantad hiti sompogunan ...hehehe...

    dan kowi'an oku mambasa id pinosuratnu hilod sawat...montok do doho pomusarahan, otumbaya oku kopio id nunu pinosuratnu...20 toun umurku dinondo nga amu oku kopio koilo mimboros do dusun ...sabab 'utama' nopo id komulakan baino amu miloh mimboros do dusun nga amu gia id molohing tokou mimboros dusun ...

    'btw', orohian oku tomod ti blog nu...kada tongkid monunuat diti blog kio tobpinai ! :D

    ReplyDelete
    Replies
    1. pounsikou tu minonuli diti poos ku...

      Delete
  5. Orohian oku no kopio ti blog nu oi tompinai Andreas. Kada no tingkod monurat do dusun. Yoku nopo diti nga okon nogi do alansar kopio mimboros do dusun. Nung kiharo blog do dusun miagal iti obuli nogi tulun miagal doho mimbalajar do boros dusun.

    ReplyDelete
  6. mbah umbalai toko boh gia dot mogitutuduk poingkuro momboros dot dusun .miagal dit okito ku om orongou kud doho maid laid nga miagal ko tumagak iti boros dot dusun .

    ReplyDelete