Pason Kointutunan / Kabar Nopili

Kopisanangan kumaa toinsanan tompinai om tambalut Dusun. Minaanku pohoroo o bolog diti sobaagi do ponimungan di bobolog i pinosurat doid boros Dusun. Alansan oku kumaa do tongotompinai om tangatambalut di kiharo bolog toi ko nokoilo do haro bolog om nunu nopo iri pinosurat id boros Dusun toi ko Kadazan (Tulun Kadai /Tangara) do popoilo doho maya do bolog 'Iso Dusun' diti. Kanou no misokodung do popoingkakat babasaon do id tompok tunturu tu insan tadau, tulun Dusun om woyoboros Dusun nga kotongkop nogi id sompomogunan.  | 

TUTUMANUD

Sunday, September 30, 2012

Au sokodungon o Boros Kadazandusun (BKD)


Nunu toi o sala' do BKD?

Aiso, nga mulong piya alaid no do nohimaganan o BKD , om haro po kasari i minimboros dot BKD nopo nga momunso boros sandad. Nga a' i' ma otopot iri tu BKD nopo nga "inter-dialectical language" toomod. Komoyon nopoddi nga iso boros do piawai di pinili moi dot kopogisosompuru nondo o tinaru toko'. Otopot i' bo daa kasari do BKD nga nopiralatan do Kadazan om nogi Dusun. Nga' poingkuro po om a' bo gia kosudong nung popimboroson toomod o pinggisaman do mongingia BKD do mokisokodung di porinta do monuduk boros toko' dot id sikul. Okon i' ma osinang-sinang do momonsoi'ddi. Om iri no kokuwaan dot a' no kopio apatut do paraaton kopio o BKD.  Wagu po om aiso i' bo sala do popoburu "dialek" sondiri.

Irad pondo boros do Malayu Kelate (pomitanan toomod) tu kakal po do gunoon do mogiboboros id koiyonon diyolo. Nga' koilo i' ma iyolo( tulun kelate) do mimboros BM di dong "baku" kopio. Om a' nogindo momunso do BM Kelate o BM Baku. Mantad diri, apatut no daa kopio do sokodungon toko' po kopio o BKD ko' mantad popimboroson toomod id iso o liwang do FB om aiso'ddi piya tiso o laang (action) diyolo do mamagampot iman-imanon diyolo do popoburu dialek sondiri. "Jangan cakap tak serupa bikin" kad dombokon do boros.

Isai po sumokodung do BKD dot okon ko' iyati sondiri? Soroho no kopio dot iso-iso i' ma o kobolingkaangan do tulun Dusun om Kadazan piya. KOGUMUAN nopo sukod wagu nga' a' noddi kopio koilo do mimboros id dati do boros. Om soroho po kawagu, nung a' toko' misompuru mantad moi dot kotungkus indo o boros toko' om , orumbak om opunsoh indo o tinaru toko' insan tadau.

P/S SIOU A' KU PO KOPIO NOUBAS DO MONURAT ID BOROS DO KADAZANDUSUN DI DONG "PIAWAI" KOPIO O PONUNURAT. BAINO NOPO NGA POINSIKUL OKU PO ID IPG KAMPUS KENT TUARAN. ALANSAN OKU DOT INSAN TADAU, OSORUPAI OKU INDO DO SUMILIU MONGINGIA DO BKD OM SOKODUNGON KU NONDO O BKD DOT BM PIYA O DOHO'D MAJOR HITI'D IPG(MAKTAB)

22 comments:

  1. Ilo no komoyon do 'Sumuni-suni nogi om tarabon'. Osonong nogi do haro BKD om inggumuan do boros suai ii aanu mantad do boros suai miagal do Rungus, Sungai om susuai poh. Miagal do hiti id 1Dusun, oinsanan boros nga gunoon do monurat. Opurimananku do okon ii ko Dusun toi tulun doid tinaru Dusun ilo tulun di pinoposogu do kopomuliangan BKD nga tulun songkosuaian moti ilo. Mumang isio do awu tokou kopogiiso. Mada isio do misompuru tokou. Nga kada tokou koudutai tu ii tokou noh ii kitonggungan do momogompi om popoburu diti boros dongkomolohingan tokou. Kanou noh misompuru.

    ReplyDelete
    Replies
    1. om tulun mamasok ma i minonurat lo... tulun do kadazan mantad Penampang. A' iyau asanangan do ponunurat di nopiralatan do Kadazan om Dusun.

      Delete
  2. Nung sompipion do boros Dusun nga monugat nogi isio do nokuro tu awu posuangon ii boros Kadazan. Osonong noh do haro godu-duo boros tu kopoinggumu nogi do patod boros di toilaan do tangaanak Kadazan om Dusun. Awu toi osonong do mokinongou tokou dii kosolimbahan doun Kadazan id rodiu om karati tokou, soira do mokinongou di doun Dusun nga karati tokou nogi om koilo poh di kaagu do mambasa om monurat.

    Otumbayaan oku do BKD nopo nga awu poh kopio noulud om ogumu poh ii kopisuai kopirotion miagal do 'tuhun' - kikomoyon do tulun id woyoboros Kadazan om id woyoboros Dusun nopo nga kikomoyon do mundali mantad id sawat mongoi id siriba. Nga yati noh ii koilo do mongulud tu yati gia momoguno dilo boros.

    Id pomusarahanku nopo nga nung oupus koh do boros tinaru nga ogumu ralan do moningolig om popoburu. Awu nopo dati poburuon iti boros Dusun (Kadazan) nga olimpupusan tu andasan do sukod wagu om mosikin kopio iti boros.

    Musui tokou pogi di komolohingan tokou di obimporian do popodusun di boros songkosuaian miagal do 'sikulan' (naanu mantad boros Inggilis - school), buul (Inggilis - ball), dupis (Inggilis- office), upisor (Inggilis - officer) om susuai poh.

    Boros di poimpasi nopo nga boros di gunoon do tulun potitikid timpu. Haro patod boros di pataamon toi yadaan tu awu nodi kapadan do gunoon om haro nogi ii wagu do boroson (nowonsoi) tu asaru nodi do gunoon. Iri kawawagu do gunoon nopo nga miagal do 'kompiuto', 'intonit' om susuai poh.

    Lobi do tosonong, patod boros di nowonsoi do komolohingan tokou nopo nga tingoligan toi potilombuson mooi do awu tokou nodi mongkoringau do mogihum toi momudali kaagu.

    ReplyDelete
  3. monugat = 'menuntut hak' kad tulun Malaya boh.

    ReplyDelete
  4. This comment has been removed by the author.

    ReplyDelete
  5. Hehe kiwaa piipiro ponguhatan ku..

    1.Poposogu (sogu) nunu ka' korotian dau?


    2. kopomuliangan ( nunu o gamut do boros dau om poingkukuro o korotian dau?)


    3. Haro pama o patod do boros do MENUNTUT HAK id dati do boros kio?? om mokiilo oku daa kopio nunu o kopamakayan do patod boros MONUGAT nung tumanud di korotian do aki om odu tokou?


    Siou nung osorisid o pongudiyaan ku tu' montok nopo doho nga' , awasi doti nung ilo'on kasari poingkukuro o tadon do boros montok soiso-iso'd patod do boros. (etimologi/ETYMOLOGY)

    ReplyDelete
  6. au oku nopo kasala' nga

    popoburu - menggunakan
    kopomoligan kanto ijaan di kotunud komoyon do menjaga/penjagaan

    monugat nopo nga komoyon do rumuba kawagu di tulun mokilinud do iso-iso komoyon mantad patod 'sugat', monugat, sugaton, sugato', poposugat, mokisugat, om suusuai po.

    poomitanan boros:

    sugaton ko kopio i John do suab monombirang tomod. kira do monuntut hak nobo gia lo.

    nga au oku kopio kopunong di poposogu... kam nuddi komoyon dilo???

    ReplyDelete
  7. nga komoyon nopo do monugat id potikan dilo nga "mempersoalkan' kanto.

    ReplyDelete
  8. mokilinud??

    nunu po rati dau lo? alala siou tobpinai..a' kopio orotian... dau dau no bo ti..mulong piya iso2 o dusun toko', nga' mogisusuwai kaanto pongoroitan...nung sopipinsingilo-ngilo (sopibarajal)[ungkam pointunud nangku lo ko' amu] toko' do poposima di suang do tangkob boros (vocaburaly) om koburu indo tinaru toko' insan tadau...

    ReplyDelete
  9. Mokilinud nopo nga komoyon do mokiilo toi ko' mokitunud do ralan di kosudong (yang betul). Hombo ko ia' poingion ambalut? ish! mimang nodi gia ogumu o ralan boros tokou diti, mogikakawo/mogisuusuai o boros nga inggaa i sala' do mingsingilo. ogumu nopo oilaan om awasi nogi.

    Nga kogumuan boros id bolog (blog) hiti nga momoguno do Kadazandusun standard toi ko baku. Iri dogima o ajaron diolo id sikul. Palan-palan gia, oilaan inndo somonuu ka boh...

    ReplyDelete
  10. sopipinsingilo-ngilo

    au oku nogi koilo manganu do kumin (comment) do iangga i bo kasala' do moboros tomod ambalut, nga monuat(menulis) nopo no om tumanud gia do sistem ponuatan Kadazandusun. Koontok i bo kanto lo. kawasa (boleh) i dot "sopiilo-ilo" toi ko' sopituduk-tuduk. au oku koilo do standard/baku.

    nunu gia komoyon do poposima???? innokoumbal oku momoguno.

    ReplyDelete
  11. Kopisanangan kumaa di Andreas om mambabasa ngai. Maanku daa todoso ilo 'reply' nga kam nokuro lo tu awu milo, ng simbaronku nopo miagal id siriba diti;


    1.Poposogu (sogu) nunu ka' korotian dau?

    Sogu = 'cadang' kad tulun Malaya

    2. kopomuliangan ( nunu o gamut do boros dau om poingkukuro o korotian dau?)

    Puliong = 'Lupus' kad tulun Malaya

    3. Haro pama o patod do boros do MENUNTUT HAK id dati do boros kio?? om mokiilo oku daa kopio nunu o kopamakayan do patod boros MONUGAT nung tumanud di korotian do aki om odu tokou?

    Osima moti daa patod boros do Dusun nga nung awu dati posuraton om gunoon do monikid tadau, atagak om opuliong noh moti iti.

    Siou nung osorisid o pongudiyaan ku tu' montok nopo doho nga' , awasi doti nung ilo'on kasari poingkukuro o tadon do boros montok soiso-iso'd patod do boros. (etimologi/ETYMOLOGY)

    Osonong kopio daa do obimporian tokou do monorisid tu iti nopo nga boros tokou. Mantad di pogulu poh, tinaru (bansa) suai nopo ii monorisid do boros tokou. Sundung do ogumu noh noimbulaian diolo nga yati sondiri noh ii koilo do songkuro ginumu tinungkusan dati.

    ReplyDelete

  12. 1.Poposogu (sogu) nunu ka' korotian dau?

    Sogu = 'lapor' kad tulun Malaya.

    Nga id bolotokku (kumin) id sawat dilo nga kikomoion do 'cadang' om patod boros di koontok nopo nga 'atag'. Jadi, poingkaa daa nuludan boros dilo;

    "Opurimananku do okon ii ko Dusun toi tulun doid tinaru Dusun ilo tulun di pinapaatag do kopomuliangan BKD nga tulun songkosuaian moti ilo."

    Siou di sontob kobolingkahangan.

    ReplyDelete
  13. Tompinai Andreas;

    popoburu nopo nga 'memajukan' id boros Malayu.

    Pomitanan boros:

    1. Mogisosolod tokou daa do popoburu diti pomomogun tokou. (Kita harus berlumba-lumba memajukan cara hidup kita)

    2. Inta-taan do popoburu dilo suduon. (Berhati-hati ketika memajukan (menolak) kayu api tersebut). Iti nopo nga montok di haro dompuran momoguno do suduon.

    ReplyDelete
  14. Tompinai Anonymous;

    komoyon nopo do 'poposima' nga monginggumu toi 'memperkayakan' kad tulun Malaya. Naanu mantad guas boros 'osima'.

    ReplyDelete
  15. Poinsikou Francis, noilaan nodi nunu komoyon do poposima kam asaru oku i do korongou patod "osima".

    ReplyDelete
  16. Tobpinai Francis,

    duo di o komoyon do poposogu ki?

    poposogu - mencadangkan
    poposogu - melaporkan

    otopot ii? nakabasa okud i=id sinuatan nu id sawat.

    Om ogunoo' i o ruputan (laporan) toi ko' momoruput (melaporkan) id kadazandusun standard?

    ReplyDelete
  17. Iso pokawagu

    nunu komoyon do nohimanganan???

    koilo oku do ayat dau id sawat nga i komoyon do guas kopio?

    ReplyDelete
  18. nohimaganan- dimulakan/dirasmikan

    mantad rootword do HIMAGON

    Anonymous...isai mala ngaran nu oi....osonong nogi nung sopitutun-tutun toko'

    ReplyDelete
  19. Tompinai Anonymous, siou tu haro nosilapanku do poposurat.

    Nokosilap pomogunaan do patod boros 'poposogu' id sinuratan dilo. Patod boros di koontok id sinuratanku dilo nopo nga nopo nga 'pinapaatag' tu komoyonku nopo nga 'mencadangkan'. Pinoposogu nopo nga 'melaporkan'.

    Ruputan (laporan), momoruput (melaporkan) toi poporuput (melaporkan) om susuai poh kawagu ii mantad do guas boros 'ruput' (Inggilis: report) nga oguno nogi id Kadazandusun Standard tu iti nga asaru do orongou id rodiu maya do kosolimbahan Dusun (Sabah VFM).

    ReplyDelete
  20. Lohowon nopo i Carl, hiti oku watas do kondingau nga mantad ma id Ranau.

    Poinsikou no kopio oi Francis tu minanganu do kopoilaan di osonong kumaa diti boros tokou, au oku maa kopio katatad do standard no pomomoros tu sompipi tomod o liwan toilaan ku nga sundung pod ogunddi nga minsingilo oku kasaari do rati toi komoyon di au oku kotunud. Sio kumaa dikoyu i Francis om i Andreas tu oyuhan kou tomod do maganu sisimbar. da'u-da'u nod aiso kopio o toilaan diti.

    ReplyDelete