Kada Kotumbayaai di Jamalul Kiram III

"Kada kotumbayaai di kopoilihan sinjata pinokianu di Jamalul Kiram III." ka di Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi ii Montiri Susumaap (Menteri Pertahanan) do minonimbar di pokionuon di momuruan mundu ii sinumuruang id watas Lahad Datu di kawawagu.

Daamot diti maso poh do Tinimungan Susumangod Malaysia (ATM) do sumaap dilo modsosoruang ingaa kasaagaan.

Kinoyonoon misaap: Kg. Tanduo, Kg. Tg. Batu om Semporna

"Montok do mogigiyon id Sabah om nogi oinsanan rayat Malaysia, mangai noh puliongo oinsanan mundu modsosoruang." ka di Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi maya id pason Twitter dau.

Songulun poh kawagu mundu do Sulu napatai do notimbak om nokito munggui diti id Kampung Tanjung Batu, di kotuong ka di Momuruan Polis Sabah, Datuk Hamza Taib. Pinoboros disio iti maya do kapambarasan miampai tulun magaganu kabar id Lahad Datu. Ginumu do ginamit gisom noh do baino nopo nga 97 tulun. 54 tulun napatai tinimbak  om mantad dilo soginumu 22 munggui noowit linumabus mantad tionon misaap. Ginumu do mananamong koumoligan do nosindualan gisom do baino nopo nga 5 tulun.

"Maski sila magbigay ultimatum, we hear it, but we don’t care, we decided we stay in this place because Sabah belongs to the Sultanate and his constituents?"ka di Rajamuda Agbimuddin Kiram ii kikomoyon do, Sinunudan yahai om orongou dahai nga pilion dahai do tumilombus mion do hiti tu Sabah nopo nga don Sultan (Sulu) om rayat dau. Ii Rajamuda nopo nga minomuruan diti mundu ii sinumuang om monongkisaap di ATM id Labad Datu

Nulud mantad; http://www.infoharian.com/berita/berita-lahad-datu-sabah-11-3-2013-terkini

Sumontob O Pulis Do Manalob Mundu Id Labuan

Kikotumbayaan do haro noh pipiro mundu nokosuang id Watas Pisompuruan Labuan di konihab (06/03/2013).

Kikotumbayaan do pipiro mundu poinlisok id bangunan do maso pongohon.

Di jam ko-10 do totuong, nunsub do pulis o tulun ginumuan do mininsodu mantad Padang Merdeka Labuan. Di totuong nopo dilo nga maso dahai sampaganakan doid suang korita di poingkoyod do maganu gambar diti kinoyonon soira do nunsub di pulis do mundali mantad id ningkoyodon. Momoguno ii pulis do binabang salait sobaagi do ponontudukan ralan pogiduon. Daamot dilo, pipiro pulis maso do poinloub id Padang Merdeka Labuan miampai mongigit do sinapang pointuduk id bangunan di maso do pongohon.

Awu nogi noilaan nung mundu dilo nopo nga sinompuruan di mundu ponong Lahad Datu, nga osonong noh do toririmo iti mongungumolig do monigolig diti pogun tokou.

P/S - Posorohon ot tulun ginumuan do maso do pointingolig o tana Pisompuruan Labuan. Sundung do ingkaa nga monorou-sorou tokou daa soira do kokito di kowowoyoon do poinsusuai. Nung kobontol di kowowoyoon do poinsusuai nga ponolipaun noh id Upis Pulis Watas poinsomok.

NU.WATAS om TOLIPAUN

1. IPK SABAH 088-318555
2. IPD KOTA KINABALU 088-221191
3. IPD PENAMPANG 088-723961
4. IPD PAPAR 088-916064
5. IPD TUARAN 088-794313
6. IPD RANAU 088-876591
7. IPD KOTA BELUD 088-973308
8. IPD KOTA MARUDU 088-662449
9. IPD KUDAT 088-623253
10. IPD KENINGAU 087-336130
11. IPD TENOM 087-734680
12. IPD BEAUFORT 087-226714
13. IPD SIPITANG 087-821101
14. IPD SANDAKAN 089-212222
15. IPD BELURAN 089-511468
16. IPD KINABATANGAN 089-561867
17. IPD TAWAU 089-772121
18. IPD SEMPORNA 089-781244
19. IPD LAHAD DATU 089-881650
20. IPD KUNAK 089-851689
21. IPD WP LABUAN 087-412575

Gosing

Gosing nopo nga susumuni id talun.Haro duo kawo do gosing tumanud do wotik do bunga dau. Haro ii ungu om haro nogi ii topurak.Oroitan id sains sobaagi do Melastoma melabathricum L.om gunoon ponokotubat do goripitan, 'cacar', oruol nipon, popolomok do lapap, mongidu do angin id tian, pongusap di kopopongoh do minaganak, 'leukorea' om sogiton.

Gosing kibunga do ungu

Gosing nopo nga obingpongua. Nung akanon iri tua do noonsok nga koitom nopo dila sumokot iri wotik do tua. Ogumu ot raan diti om kiwotik do araragang ot raan.

Obinsuni iti mantad do raan. Tipuon om potonsokon nopo id tana nga sumuni noh  nga koubasanan nopo nga sumuni mantad do tus dau.

Gosing topurak

Gosing topurak nga koubat nogi miagal di gosing ungu. Tulun Sina kikotumbayaan do kopongingkuri toruol om kopoinsodu do takawas raha iti gosing topurak.

Toun Wagu Dusun Tatana

Dusun Tatana nopo nga kogumuan do poingyon id Kuala Penyu, Sabah. Awu osodu kopiagalan diti boros Dusun Tatana om Dusun suai ii pointongkop do Sabah.  Sundung dilo, iso ii kopisuaian nopo nga mangaramai yolo do toun wagu tumanud di Toun Wagu Sina.

Sundung do kiugama yolo do Koristian nga kakal poh do mangaramai do tadau tombiruo ii katanud nogi do pongintaban ponounan (kalindo) doun Sina.

Kikotumbayaan do ii di pogulu nopo nga haro dudumagang Sina do nokorikot doid Kuala Penyu om nokopirolot nodi koubasanan diolo.

Miagal di Jipin Anjim ii kiumur do 80 toun, karamaian toun wagu okon nopo ko ramayon maya do moginakan sampaganakan nga manahak nogi do 'ampau'.

Id walai di Jipin Anjim noh timungon do paganakan dau do mangaramai karamaian Toun Wagu Sina.

Nulud mantad: New Straits Times

Ii Dongkor om Yanak-anak 1

Ninsanangan mantad tangon di Marcus Shapi,  (http://www.sabahforum.com)


Insan tadau ongoi noh kaka ii Yanak-anak pogihum do suduon. Kokito noh kaka di Yanak-anak do ogumu suduon id tisan do bawang id doros di liwatong di taralom tomod. Pokisuduon noh kaka ii Yanak-anak di. Soira do mamalaas nodi ii Yanak-anak di suduon diri nga kotongos nogi ii wasoi dau.

Osusa kopio ginawo di Yanak-anak tu ingga nodi pamalaas dau do suduon.
"Kumuro oku nono madti? Nunu nodi paganu kud suduon? Iri-iri nogi wasoi ku"  kaka di Yanak-anak di do tumongob.

"Nga kuroyon poh nga toloponku nopo ti liwatong do mogihum do wasoi ku", kaka di Yanak-anak di.

Tolopo nodi kaka di Yanak-anak ii liwatong di. Korikot id saralom di liwatong, nga katigog kaka iiYanak-anak tu nokobontol do iso walai di alumis om agayo. Pamanau no ii Yanak-anak om kotuka noh do songulun kusai di nolohing noh. Uhoto noh kaka di Yanak-anak ii molohing di.

"Oi Aman, ingga ii nangku nokito nu di wasoiku naratu hiti? Mamalaas oku daa suduon ku nga kotongos nogi wasoi ku''  kaka di Yanak-anak.

"Ingga ii ma nokito ku nga kano poh sumoruang id walaiku", ka di molohing di. Om tanud noh ii Yanak-anak do suminoruang. Piboros-boros noh kaka yolo om udioyoo noh kaka di molahing ii Yanak-anak di do pipiro pongudioyaan.

Nunu di boh kopio id papasangon dikoyo hilod bawang do kigarau-garau om posomputul nogi poingintong id sawa om ii nopo tuwou dau nga poingintong id sarayo? Kosuang nopo ii tangaanak nga au nodi koguli" kaka di molohing di.

"Atukoi awu aku ma doho nokilo dino", kaka di Yanak-anak do suminimbar.

"Om nunu no kawagu ii miagal do haun-haun ii nosoriliyan do bosi sora patamon id waig om alakapan nopo di iri tangaanak nga atagak nodi?" kaka kawagu di molohing do minuhot.

"Ino nga au oku nogi nokoilo", kaka di Yanak-anak do suminimbar.

"Nunu noh kawagu ii kitingayan do tali tanaaru om hiri nopo pompod dau nga haro bosi poingkilong om sinumbalan do tongiluang? Soira nopo mongoi pangakan ii tangaanak nga atagak nodi", kaka di molohing.

"Ino nga awu oku nogi nakoilo", kaka kawagu di Yanak-anak do suminimbar.

"Nunu noh kawagu ii miagal do sunduk-sunduk ii patanon poingintong id sarayo? Soria nopo kosuang ii tangaanak nga atagak nodi." kaka kawagu di molohing do minuhat di Yanak-anak.

"Ino nga au oku nogi nokoilo", kaka di Yanak-anak do suminimbar.

"Om miagal nopo noh tu au koh nakailo nga hiti poh kada poh marau-arau om mogonsok poh om makan kito poh." kaka di molohing di.

Om ponguriau noh kaka ii molohing di nga rikot noh kaka o mogisusuaian poh suang bawang. Haro gipan, tongkuyu, rolou, rokot om suusuai poh songhuyud-huyud poh do  rumikot.

Soira nakaakan nodi om muli nodi ii Yanak-anak om panampaai noh kaka di molohing ii Yanak-anak do mogisusuai suang bawang om poigitai di Yanak-anak do minuli. Om ii wasoi nga pinatahak dau di Yanak-anak.

Nawagatan noh do sada ii Yanak-anak do minuli. Uli noh kaka ii Yanak-anak di, om soira nokorikot hiri kawalayan om kotukaai noh kaka dau ii Dongkor.

"Atukoi, hinonggo kopio nantadonnu Yanak-anak tu nawagatan ko kopio? Om nunu di kopio suang dino siagong nu?" kaka di Dongkor do minuhot di Yanak-anak.

"Sada boh ti", kaka di Yanak-anak do suminimbar.

"Huh! Poingkuro koh di nakatapo do sada miagal dino ginumu?” ka kawagu di Dongkor do minuhot.

***
Oputan kawagu do suai tadau tu nohuyan no kaka ii Yanak-anak do minamanau kibinabo do siagong :)
***

Komoiboros:

1. bawang = baang
2. mamalaas = mamalapak do suduon
3. pamalaas = pamalapak do suduon
4. ponguriou = ponguriok; mongolohou do tayam
5. songhuyud-huyud = ogumu om oulud do mogigugusa
6. wasoi = kapak
7. siagong = saging, sinaging

80 Sundait Kadazandusun

Kotobian toun wagu 2013.

Tadau baino, minomoli oku do pipiro buuk om iso nopo nga buuk doun tulun Kadazan ii pinungaranan do 80 Sundait Kadazandusun.

Suang nopo do buuk 80 Sundait Kadazandusun nga 80 o sundait tinimung mantad pipiro kinoyonon id pogun Sabah.

Nulud o suang diti buuk miampai tuludan A-Z om osonong ii do mongintong. Koinsanai sundait nonuan do rati miampai do gambar linukisan om nogi kopongorotian do patod boros doun Dusun.

 Pipiro sundait mantad do buuk diti nopo nga:

1. Manangkus aiso gusaon, mundorong aiso andadon.
2. Oruhai papasawit, alaid do monginawit.
3. Kitundu-undu ngawi tulun, iso po ii Muran aiso.
4. Otuong nogi nga intuongon, anawau nogi nga inaahon.
5. Poinsawaton nogi, amu kaakan; Poinsiribawon po om kaakan nogi.

Umbalai dokoyu do mangarait om ihumon kodoitan id buuk 80 Sundait Kadazandusun.

Gatang do buuk diti nopo nga walu ringgit (RM8.00) om milo do bolion id kadai-kadai buuk pointongkop do Sabah.

Buuk diti nopo nga pinosoliwan do;
Kadazan Dusun Language & Cultural Centre,
Tingkat 2, Lot 1128, Sunny Garden,
Batu 1.5, Jalan Tuaran,
88400 Kota Kinabalu, Sabah.
Tel: 011-10520123

Koporuol Ii Tinumon 3 Mirolot

Morou-sorou noh soira do monginum tinumon tosikap tolu mirolot. Adalaan do monginum nopo nga kopongorumbak do kolidasan tinan.

Soira do managnu diti tinumon tolu mirolot, awu gia milo do simbanan iri gula nung piagalon di koubasanan kodori do mongolutau kupi toi tinumon dongkosuabon.

Nung monginum insan do sangadau nga kabagal noh. Kada do kolobi gisom inlimo toi ingonom do sangadau tu kopoimbulai iti do tongotoruol.

Baino, kimpin do mongikuri pomogunaan do gula nopo nga papanahon nodi do porinta om komponi. Nga ponontudukan kokomoi do mongingkuri gula nopo nga iso toguangon nogi.

Mantad dilo, ogumu nodi tulun do nokopuriman om tumanud di karalanon monginsonong do kolidasan tinan.

Pogulu diti, ingaa ii mokianu do tiih ingaa gula ngaa mubas-ubas nodi tongoulun do mokianu tiih 'O' toi tiih Sina.

Kopoinsonong tokou do kolidasan tokou om kopoinsodu mantad sobu toomis maya do pongingkurian do gula id tinumon om takanon tokou sangangadau.

***
Pinadalin om nulud mantad http://www.bloghavoc.com/2012/11/3-in-1-drink-can-harmful-to-health.html