Pason Kointutunan / Kabar Nopili

Kopisanangan kumaa toinsanan tompinai om tambalut Dusun. Minaanku pohoroo o bolog diti sobaagi do ponimungan di bobolog i pinosurat doid boros Dusun. Alansan oku kumaa do tongotompinai om tangatambalut di kiharo bolog toi ko nokoilo do haro bolog om nunu nopo iri pinosurat id boros Dusun toi ko Kadazan (Tulun Kadai /Tangara) do popoilo doho maya do bolog 'Iso Dusun' diti. Kanou no misokodung do popoingkakat babasaon do id tompok tunturu tu insan tadau, tulun Dusun om woyoboros Dusun nga kotongkop nogi id sompomogunan.  | 

TUTUMANUD

Showing posts with label kadazan. Show all posts
Showing posts with label kadazan. Show all posts

Sunday, May 12, 2013

Soginumu 3,000 Tinumindapou Kaamatan Id Labuan

Karamayan kaamatan id Labuan nakapangagayat do soginumu 3,000 tulun Dusun om nogi tinaru do suai ii popokito do karamayan miagal diti nopo nga kaanu do popisompuru toinsanan mogigiyon id Labuan sundung poh tu mogisusuai tinaru.
Pialaan nansakan om tinumon koubasanan

Haro mogisusuai padagangon id labus do Dewan

Ii Langkawit papadagang buuk Katun om buuk kokomoi do KDM

Wookon ii nokotindapou id karamaian kaamatan

Monsinding sinding pongukaban 'Negaraku' om 'Maju dan Sejahtera'

Kopohimaganan do kaamatan id Labuan

Tulun tinaru Dusun om tinaru suai ii nokorikot do mangaramai karamaian kaamatan id Labuan

Ii momuruan karamaian kaamatan maso do papatahak wawa koponongkotoluadan kumaa di  Datuk Maximus Ongkili

Sayau Bobolian monogit do kaamatan id Labuan.

Id karamaian diti, pinosunud nogi dii momuruan do Pisompuruan Koubasanan Kadazan Dusun (KDCA), ii  Paul Ipoh do mokianu do tanah id Labuan kumaa di wakil rayat Labuan, Rozman Datuk Isli.

"Lumansan yahai mantad di Ii Tapantang (YB) Rozman Datuk Isli do onuan daa do iso tionon ii milo do ponuridangan koyonon papanahan do tongoimaan koubasanan tulun Dusun (Kadazan Dusun Murut)." ka di Paul Ipoh, ii minomuruan nogi do kapapanahan karamaian kaamatan id Tana Pisompuruan Labuan.

Pinohimagon karamaian kaamatan diti di Datuk Maximus Ongkili.

Thursday, June 28, 2012

Sikulan Kabansaan Kadazandusun

Ontok di 14 tulan Kolimo toun 2007, pinoimagon di  Huguan Siou Pairin Kitingan iti sikulan kabansaan Kadazandusun ii maan turidongo id Kg. Tiong Monggis, Tenghilan.

Karamaian Mongukab Tana montok ponuridangan Sikulan Kabansaan Kadazandusun

Poingkuro noh kabar diti sikulan? Noukab nodi?

Gambar naanu mantad id Natadwib KDCA

Friday, June 22, 2012

Mingkukuri Nodi Monongkiboros Kadazan

Sinuratan di; Suzianah Jiffar (Berita Harian 20 Jun 2012)

KOTA KINABALU:  Mingkukuri nodi monunutur do boros Kadazan id pogun Sabah tu kogumuan diti komulakan awu nodi momoguno dilo.
Maso di Hahangai Rita Lasimbang do monuduk di sigu om momuruan mogigion id iso pirubaan monikid tulan doid Sikul Suausindak ontok ko-19 tulan ko-3, toun 2005 (Gambar mantad KLF)

Minoboros ii Upisor Momuruan Kotinanan Boros Kadazan (KLF), Rita Lasimbang kokomoi do ponoriukan diolo do awu ii opunso iti boros Kadazan nga mingkukuri nodi ii momoguno.

"Opoimanan dati do 30 toun diti rumikot, tangaanak di monunutur boros Kadazan maso poh do monutur diti boros nokomoi. Poingkuro poh nga apatut do intangan om maan pinggisamai mooi do awu adalaan oingkurian monunutur boros diti id timpu rumikot." ka disio kumaa do mangangabar Berita Harian.

Di kawawagu nopo nga nokoruput do nokoboros ii Peguam Besar Sabah, Tan Sri Herman Luping do  kogumuan sukod wagu Kadazandusun Murut (Dusun) do awu nodi kopio karati diti boros diolo.

Ka di Rita, kobolingkahangan do awu koilo monutur diti boros sandad komolohingan nopo nga id kakadaian tagayo tu awu nodi mipangkol pomogunaan miagal do dilo  boros Malayu om Inggilis.

"Noimbulaian nogi do KLF ot sabab tagayo do awu mongkiboros boros sandad komolohingan nopo nga pikowinan mirolot suai ko haro pomusarahan do molohing diolo do monongkiboros Malayu toi Inggilis id walai nopo nga koposikap do tangaanak diolo do minsingilo id sikul."

"Nabantalan nogi dahai do tulun Kadazan kiumur do 40 toun om id siriba dilo nopo nga monoroinsan poh do monongkiboros Kadazan tu momoguno yolo do Inggilis om Malayu id karajaon." ka disio.

Mooi do kopogidu mantad kobolingkahangan dilo, minoboros ii Rita kokomoi do pinaharo do KLF ot pipiro koimaan miagal do pialaan manangon om monurat susuyan id boros Kadazan om nogi mongunsub diolo monongkiboros Kadazan id walai.

- Bernama

Thursday, November 17, 2011

10 Tinungkusan Do Natagak

Di pogulu nopo, ogumu tinungkusun do tulun dusun nga baino ingaa nodi ngawi. Haro iso po daa tinungkusan dati nga iti nga okuri no minonungkus. Tinungkusan di natagak nopo nga;

  1. Kotumbayaan - Naalanan nodi do kotumbayaan Kristian om Silam
  2. Tuunion - Ingaa nodi tagung, sompoton, turali, tongkungon
  3. Koubasanan - Ingaa nodi mamantang do tulun suai (sogit, babas), mamantang do susumuni om buru-buru. Naalanan nodi do mamantang tinumon di kaawuk.
  4. Tana / Kinoyonon - Ingaa nodi tana sondiri. Tana dongkarajaan toi tana do tulun Sina nopo tomod. Milo gia do bolion wagas hilo id kadai.
  5. Gaba - Ingaa nodi tungkasip, barait, wakid, tandus, dangol, sopuk, laa, tontiwil. Ingaa pimpig tu milo nodi momoli do manuk om tonsi id kadai Sina.
  6. Walai - Ingaa nodi walai poring, sulap, winatang om oinsanan kowoyo-woyoon do walai koubasanan.
  7. Kowoyo-woyoon koposion di osonong - Naalanan nodi do moniop dadah, 'seks bebas', pataam do tanak, momobog, monunsung do tulun, manakau, magampalas om mongudut.
  8. Mamantang do sungkad-tukad - Naalanan nodi do koposion mimpori-pori tu awu asaru koruba di sungkad-tukad. Dau om dau, doho nopo nga doho.
  9. Kagayaan ginawo - Okoro nodi ginawo do tulun Dusun tu ulak-ulakan do bansa suai. Nunu po gia haro? Sayau Dusun om rasuk Dusun poh nga awu kotutun. Ogumu nodi gia rasuk do mantad id 'kilang' om olumis nogi pananari do 'Urang Puti'.
  10. Tongoilaan - Di pogulu nopo nga haro ponunurat tulun Dusun roitan do 'Pimato' nga natagak nodii tu naalanan do 'Alphabet' toi 'Abjad'. Tongoilaan momonsoi do tubat mantad do susumuni om suang talun miagal do 'bayaki' nga natagak nodi. Kokomoi do rombituon (astronomi) nga natagak nogi. Pongoroitan do 'tulandaat', 'gogor', 'misaang' om susuai poh nga awu nodi otunudan komoyon tu ingaa nodi monuduk.
  11. Boros - Tumanud ponoriukan do Universiti Putera Malaysia 11.90% tanak tulun Dusun koilo do mimboros boros Dusun. 68.28 % i sumukod nogi karati nga awu koilo mimboros Dusun.


Tambahan pula, golongan tua sejak awal-awal lagi boleh disifatkan kurang prihatin tentang budaya sendiri tetapi lebih senang dengan budaya luar seperti pengucapan bahasa. Situasi ini ditujukkan oleh ketua keluarga yang banyak menggunakan bahasa Melayu bila berinteraksi dengan anak berbanding dengan bahasa ibunda.
(ETNIK DUSUN DI SABAH: Satu kajian kes di Kampung Lingkudau, Ranau, Pensyarah: Dr. Ezhar Tamam. Disediakan oleh: Hajimin Hj. Maslin, Dayang Hirdawaty Maarof , Yusof Rashman, Hasiah Hasnah Laumin dan Amirin @ Peter Dani)

Riporon: Kokomoi do ilo ko-10 http://www.sabah.net.my/nurfirdaus/universiti/kom3204silang.htm

Gambar mantad: http://gunsirit.com

Wednesday, June 1, 2011

Isai Mangaramai Do Kaamatan?

Insan tadau id upisku, maso do monginum-nginum dongkosuabon.

Momuruan: (Bansa nopo nga Malayu)
Pakaraja 1: (Bansa nopo nga Dusun mantad Koningau)
Pakaraja 2: (Bansa nopo nga Kadazan mantad Putatan)
Pakaraja 3: (Bansa nopo nga Rungus mantad Kuta Morudu)

Momuruan: Mangaramai kou do Kaamatan?
Pakaraja 1: Awu!
Pakaraja 2: Mangaramai di pogulu, nga awu nodi do baino.
Pakaraja 3: Awu nga mokianu oku do suti ontok karamaian kaamatan. Haro pitimungan sampaganakan dahai.

Okon nopo ko tulun Dusun, Kadazan toi Rungus ot nonuan do Tadau Tagayo Do Kaamatan nga isai dii? Mangaramai do Kaamatan okon ko kikomoyon do rumikot tokou mongoi hilo id Hongkod KDCA toi mongoi pintikid id kawalaian (miagal do Hari Raya). Okon nogi ko tumimung id balai raya om minsontob do moginum.

Suai tulun, suai ralan dau do mangaramai do kaamatan. Ralan nopo do mangaramai do Kaamatan do tumanud kotumbayaan do nonggo-nonggo agama nga monongkotoluod do minamangun.

Ontok do Tadau Tagayo Do Kaamatan osonong daa do muli tokou id kampung kinosusuon, mongoi pongintong toi ko mongulok di tumo do molohing tokou, muli id walai om monongkotoluod tu haro parai wagu do akanon. Nung awu kouli id kampung tu osodu tomod, tumimung nopo do sampaganakan (sawo om tangaanak) do moginakan, monongkotoluod do minamangun montok di takanon do poinsodia.

Parai om totnomon do suai nopo nga tinahak do minamangun. Nokuro tulun do Dusun it nonuan do porinta Malaysia do koundarangan solinaid do duo tadau tu papahai-pahaion do monongkotoluod? Soroho noh - okon ko tadau-tadau it mororobuat do kopongoh do mongomot. Nung okon ko iy tokou monongkotoluod kumaa do minamangun montok dilo karaja ngai diolo nga isai po di monongkotoluod?

Friday, January 14, 2011

Pongundodoitan Kadazan

Haro piro-piro susuyan do nokoonuan diti pomungaranan boros Kadazan.

  • Mantad pongoroitan 'Kadazan' i kikomoion do tulun.
  • Mantad do pongoroitan 'Kadaian' i kikomoion do tulun id kakadaian.
  • Mantad do tulun Dusun iri minongolohou diolo do 'Kadahan' i kikomoion do awu kadawot do 'ra' (r) toi okodou dila do mangadawot do pimato 'r'. "Kadahan tongo 'ra'." ka om gisom no do baino noroitan di do Kadahan Tangara.
Korikot nodi turang putih di toun 1900 om kosurat nodi id buuk do boros nopo diolo nga Kadazan toi Tangara nopo.